Chorujesz na cukrzycę? Nie wiesz jak się odżywiać?


Głowa do góry! Szacuje się, że 422 milionów osób na całym świecie choruje na cukrzycę.


Cukrzyca czyli grupa chorób metabolicznych cechująca się podwyższonym poziomem glukozy we krwi. Wynika z uszkodzenia produkcji lub działania insuliny która jest wydzielana przez komórki beta trzustki. Przewlekły wysoki poziom glukozy może prowadzić do uszkodzenia, zaburzenia czynności i niewydolności różnych narządów, szczególnie oczu, nerek, nerwów, serca i naczyń krwionośnych.


Jak dzielimy cukrzycę?


Cukrzyca typu 1: spowodowana zniszczeniem komórek beta trzustki przez proces autoimmunologiczny, zapoczątkowany działaniem czynników środowiskowych u osób z predyspozycją genetyczną. W rozwoju choroby uczestniczą przeciwciała, które mogą się pojawić na wiele miesięcy, a nawet lat przed wystąpieniem objawów cukrzycy. Ujawnia się u dzieci i młodzieży oraz u osób poniżej 30. rż. Choroba może ujawnić się między 30. a 50. rokiem życia. Nazywana jest również utajoną cukrzycą typu 1., ponieważ tak jak cukrzyca typu 1. powstaje w wyniku niszczenia komórek beta trzustki.



Cukrzyca typu 2: najczęstsza postać, spowodowana postępującym upośledzeniem wydzielania insuliny w warunkach insulinooporności. Może być uwarukowana genetycznie, ale decydującą rolę odgrywają czynniki środowiskowe (otyłość [zwłaszcza brzuszna] i mała aktywność fizyczna). Poza tym pojawieniu się cukrzycy typu 2 sprzyjają m.in.:

  • wcześniejsze występowanie nieprawidłowości w wartościach glikemii

  • nieprawidłowa tolerancja glukozy

  • przebyta cukrzyca w ciąży

  • poród noworodka z dużą wagą urodzeniową (powyżej 4 kg)

  • nadciśnienie tętnicze

  • wysoki poziom trójglicerydów we krwi

  • choroby sercowo-naczyniowe

  • zespół policystycznych jajników

  • choroby trzustki

  • endokrynopatie

Cukrzycę typu 2 najczęściej leczy się dietą.


Cukrzyca ciążowa lub cukrzyca w ciąży: rozpoznane podczas ciąży. Występujące w czasie ciąży zwiększenie stężeń hormonów o działaniu antagonistycznym w stosunku do insuliny prowadzi do insulinooporności, wzrostu zapotrzebowania na insulinę i zwiększenia dostępności glukozy dla rozwijającego się płodu – w efekcie tych zmian adaptacyjnych zwiększa się ryzyko zaburzeń gospodarki węglowodanowej u dotychczas zdrowych kobiet.




Typowe objawy cukrzycy:


- wielomocz,

- wzmożone pragnienie,

- cechy odwodnienia (zazwyczaj umiarkowanie nasilone (zmniejszenie elastyczności skóry, suchość skóry i błon śluzowych),

-osłabienie i senność spowodowane odwodnieniem, chudnięcie (rzadziej), kwasica i śpiączka ketonowa (niekiedy pierwszy zauważony objaw), skłonność do ropnych zakażeń skóry lub zakażeń układu moczowo-płciowego.


Leczenie dietetyczne


- Odpowiednia ilość posiłków


Cukrzyca typu 2 - > 4 - 5 posiłków dziennie

Leczenie insulinami dwufazowymi (mieszankami) wymaga 5–6 posiłków dziennie

Leczenie krótko działającymi insulinami wymaga 6 posiłków dziennie (dodatkowe spożycie drugiego śniadania, podwieczorku i drugiej kolacji zapobiega hipoglikemii)

Leczenie analogami szybko działającymi nie wymaga więcej niż 4 posiłków

Największą swobodę w spożywaniu posiłków daje osobista pompa insulinowa, pod warunkiem właściwego dostosowywania dawki insuliny do zapotrzebowania.


-Odpowiednia podaż kalorii


Ma zapewnić utrzymanie należnej masy ciała lub stopniową redukcję masy ciała u osób z otyłością lub nadwagą: zmniejszanie masy ciała nie powinno przekraczać 2 kg/tydz. Podaż energii zależy od trybu życia i od masy ciała.


-Odpowiedni rozkład makroskładników


Węglowodany - w tym przede wszystkim pełnoziarniste produkty zbożowe, natomiast praktycznie całkowicie wyłączyć z diety węglowodany proste, które wchłaniają się bardzo szybko i powodują nasilone oraz trudniejsze do kontroli poposiłkowe zwiększenia poziomu glukozy.


Białko 15–20% całkowitej wartości energetycznej diety; u chorych na cukrzycę typu 2 z nadmierną masą ciała może stanowić 20–30% kaloryczności diety redukcyjnej (nie stosuj jeśl masz problemy z nerkami). Wartość maksymalna w przypadku chorych z przewlekłą chorobą nerek wynosi 0,8–1 g/kg mc., u kobiet ciężarnych – 1,3 g/kg mc., a w okresie choroby przebiegającej z gorączką czy w okresie rekonwalescencji – do 1 g/kg mc. Należy spożywać białko roślinne, ryby i drób.

Tłuszcze 30–35% całkowitej wartości energetycznej diety, z ograniczeniem tłuszczów nasyconych. Źródła tłuszczów nasyconych to: wołowina, jagnięcina, wieprzowina, smalec, masło, śmietana, pełnotłuste mleko, sery żółte o dużej zawartości tłuszczu, olej kokosowy, masło kakaowe, olej palmowy oraz olej z ziaren palmowych.


Sól kuchenna ograniczamy do 1 łyżeczki na dzień.


Witaminy i mikroelementy – nie ma wskazań do stosowania, jeśli nie występuje ich niedobór, z wyjątkiem suplementacji witaminy D,, a u kobiet w ciąży – kwasu foliowego


Alkohol – spożywanie jest niewskazane u chorych na cukrzycę, może sprzyjać rozwojowi hipoglikemii (hamuje uwalnianie glukozy z wątroby).


Wysiłek fizyczny

Ze względu na liczne korzyści u chorych na cukrzycę wysiłek fizyczny jest niezbędną składową leczenia; powinien być regularny i dostosowany do możliwości chorego.


Masz pytanie? Nie wierz jak zbilansować dietę w cukrzycy? Napisz do mnie!




153 wyświetlenia0 komentarz